Activiteit verslagen regio Schiphol/ Noord-Holland

Vervanging van de KDC
Majoor Ellart Brus (Brute) sprak op 8 mei over de uitfasering van de KDC-10  door Airbus A-330 MRTT (Multi Role Tanker Transport) vliegtuigen. Majoor Brus heeft een brede vlieger ervaring met F-16, B747-200 bij Martinair, instructeur op Sheppart AFB eerst op de AT-38 en later op de T-38C en vliegt nu op de KDC-10. En is ook nog display pilot op de Spitfire en Harvard. Omdat er in Europa een ernstig tekort is aan tankercapaciteit is besloten om met mogelijk 10 landen gezamenlijk een aantal A-330 MRTT’s aan te schaffen. In 2015 is het contract getekend voor twee  A-330 en zes opties. De NATO wordt de eigenaar en daardoor hoeft er geen BTW betaald te worden. Nederland is leidend in dit project via EATC op de Vliegbasis Eindhoven. Van de acht vliegtuigen zullen er vijf op Eindhoven en drie op het vliegveld van Keulen-Bonn gestationeerd worden. De vliegtuigen worden als een standaard civiele A-330 afgeleverd in Toulouse met 267 stoelen en daarna omgebouwd in Spanje. Alle brandstof gaat in de vleugel en de vracht onder de vloer. Zo nodig kunnen zes ICU’s (Intensive care Units) geplaatst worden. In de lucht tanken kan met de “boom” zoals bij de KDC-10 en met aan iedere vleugel een “probe en droque”, zeg maar met een mandje. Vliegtuigen krijgen een grijze kleur zonder opschriften en registratie M-001 tot M-008. Eerste levering is mei 2020 en in juli de tweede een maand later. Het project team werkt nu aan certificering, training van vliegers en grondpersoneel en onderhoudscontracten.

Majoor Brus krijgt een model van een A-330 in KLM kleuren

Bezoek Vliegbasis Eindhoven
Op 12 april een bezoek aan de  Vliegbasis Eindhoven. Na Schiphol is Eindhoven het tweede grootste vliegveld met bijna 33.000 vliegbewegingen in 2016. Het is een militaire vliegbasis met Eindhoven Airport als civiele medegebruiker. De openstelling wordt verzorgd door Luchtmachtpersoneel. Het bezoek begon met een inleiding door Majoor Martin Tennekes over de geschiedenis en taken. Op het Luchtmacht gedeelte werken 700 mensen met veel nationaliteiten. Dit mede omdat het EATC (European Air transport Command) er gevestigd is. Na Airport Schiphol en Seaport Rotterdam is het nu Brainport Eindhoven. Daarna volgde een briefing over het 336 Squadron door Kapitein Vlieger Christian Berlijn. Een uitleg over het tactisch gebruik met de C-130 en dit ondersteund met diverse video’s. Verbazingwekkend wat met een C-130 allemaal mogelijk is. De volgende inleiding werd gegeven door Majoor Mark Brouwer gezagvoeder op de Gulfstream G-IV. Na NF-5 en F-16, echter in hart en nieren een C-130 enthousiast vliegt hij sinds 3 jaar op de G-IV. Gasten zijn Koninklijk Huis, regering en militaire staffunctionarissen en andere VIP’s. Dit brengt de G-IV op plekken waar bijna niemand ooit van heeft gehoord. Na de lunch kregen we een rondrit over de basis en het platform. Interessant was dat Hans van Haaften, voormalig voorzitter van de regio Oost Brabant/N-Limburg, met zijn grote kennis van de Vliegbasis ons de gehele dag begeleid heeft.

Deelnemers van de regio Schiphol/N-Holland tijdens het bezoek op 12 april aan de Vliegbasis Eindhoven

De geschiedenis van de Vliegbasis Twenthe
Rien Tiehatten heeft de geschiedenis over de periode 1945-2003 van de voormalige Vliegbasis Twenthe geschreven en samengesteld in een bijzonder boek “Onder Twentsche Vleugels”. Bijna zestig jaar Luchtmachthistorie in Oost-Nederland. De tweede druk is uitgegeven in 2007, en beschrijft tevens de periode tot de sluiting einde 2007. Op 10 april gaf Rien Tiehatten een lezing over deze belangrijke basis in de naoorlogse opbouw van de Luchtmacht. De Spitfire, Gloster Meteor, F-86K, T-33, F-104, NF-5 en F-16 hebben vanaf Twenthe geopereerd. Belangrijke gebeurtenissen waren een Spitfire crash in 1949 met vier doden. In 1961 een F-86K crash waarbij vlieger Piet Bontekoe met de schietstoel uitstapt en de kist 20 km verder neerstort. In 1992 een F-16 crash in een woonwijk van Enschede gelukkig zonder slachtoffers.

Rien Tiehatten met het boek “Onder Twentsche Vleugels”

Assistentie bij de vuurwerkramp in Enschede mei 2000. De grootste inzet was in 1999 tijdens operatie Allied Force toen 22 F-16’s vanaf Amendola deelnamen aan operaties boven voormalig Joegoslavië. Groot was de schok toen de maandag direct na de zeer geslaagde Open dagen in juni 2003 bekend werd dat de Vliegbasis zou sluiten. Dit kort nadat grote investeringen in modernisering van gebouwen en infrastructuur uitgevoerd waren. Pogingen om van de basis weer een actief commercieel vliegveld te maken zijn nu in 2017 definitief mislukt. De baan is nog aanwezig, belangrijk voor het bedrijf AELS om grote vliegtuigen te kunnen slopen in hangaar 8. De eerste was een A-340 van Swiss.

Boek over de Tenerife ramp
Op 27 maart 2017 hield luchtvaartpublicist Roger Souppart een voordracht over de botsing tussen twee B-747’s, een van KLM en de andere van PanAm. Het was precies 40 jaar geleden dat op 17 maart 1977 de tragedie op Los Rodeos, Tenerife plaatsvond. De grootste ramp uit de Nederlandse luchtvaart geschiedenis. Het eerste exemplaar van het boek met de titel: “We gaan!” vlucht KL-805 noodlot in de mist, werd tijdens de lezing aangeboden aan Peter Andriesse, bestuursvoorzitter van de ALA, de Algemene Luchtvaart Afdeling van de KNVvL. Ook medeauteur, Ketty Nielsen was tijdens de presentatie aanwezig. Door een bomaanslag op de luchthaven van Gran Canaria moesten veel vliegtuigen uitwijken naar Los Rodeos op Tenerife. Dit vliegveld is berucht door vaak voorkomende mist. Ook op die dag toen een KLM B-747 tijdens de start op een taxiënde B-747 van PanAm botste, die de startbaan nog net niet verlaten had. Met fatale gevolgen. In totaal kwamen 583 inzittenden om het leven waarbij alle 248 inzittenden van de KLM B-747. Slechts 61 inzittenden van de PanAm B-747 overleefden de ramp. Roger Souppart wist met relevante details en veel foto’s uit het boek de achtergrond en toedracht van dit drama te behandelen. Als gevolg van de ramp werden radicale veranderingen doorgevoerd in communicatie tussen piloten en verkeersleiding en tussen piloten onderling wat mede geleid heeft tot het huidige Crew Resource Management.

Eerste exemplaar van het boek over de Tenerife ramp uitgereikt door Roger Souppart (links) en Ketty Nielsen aan Peter Andriesse

 

 

Dreiging vanuit de lucht
De spreker op 13 maart, Hoofd-Sectie Opleiding en Ondersteuning Afdeling Jachtvliegtuigen Lt.kol. Vlieger Maurice (Skunk) Schonk, heeft  het hoogste aantal F-16 vlieguren (3.900) in de Luchtmacht. Kijk op internet voor zijn indrukwekkende staat van dienst. Het onderwerp was QRA, Quick Reaction Alert. QRA is een   zeer hoge staat van paraatheid waarbij twee bewapende F-16’s binnen enkele minuten kunnen opstijgen om het luchtruim te beschermen. Mede vanwege hoge kosten van geld en mankracht wordt vanaf 2017 de QRA voor het Nederlandse- en Belgische luchtruim gezamenlijk uitgevoerd met de Belgische Luchtmacht. De meest voorkomende rede voor een scramble zijn com-less civiele vliegtuigen waarbij niet tijdig wordt overgeschakeld op de juiste radiofrequentie. De laatste tijd ook regelmatig voor Russische militaire vliegtuigen die zonder te communiceren vlak langs het West-Europese grondgebied vliegen. De eerste vier maanden van 2017 zijn Nederlandse 6 F-16’s gestationeerd in Litouwen voor bescherming van de drie Baltische Staten. Scrambles zijn daar bijna dagelijks omdat vooral Russische Su-27 Flankers het luchtruim schenden. Transport vliegtuigen van en naar de Russische enclave Kaliningrad wijken ook regelmatig van de voorgeschreven route af. Er zijn drie soorten missies. Ten eerste “Shadow’, het onzichtbaar volgen met de tweede F-16 op grotere afstand. Ten tweede “Interrogate”, waarbij beide F-16’s naast het vliegtuig gaan hangen. Ten derde “Intervention”, dwingen om te landen. Communicatie verloopt via ICAO standaarden via de radio en/of handgebaren. Omdat Lt.kol. Schonk ook bij het F-35 project betrokken is werd een deel van de avond gebruikt voor een update over het operationele gebruik van de F-35. Zo zijn er 7 extra vliegers nodig omdat simulator instructeurs ook vlieger moeten zijn. Een QRA missie zou door de vele sensoren ook met één F-35 kunnen worden uitgevoerd. In de twee uur durende lezing werden vele interessante aspecten van de huidige Luchtmacht besproken.

Dreiging vanuit de lucht voor de Marine
Commando Zeestrijdkrachten (CZSK) zet zich in voor veiligheid op en vanuit zee met een vloot van schepen en mariniers. Van oudsher gebeurde dit vanuit 2 dimensies. Met de intrede van vliegtuigen en onderzeeboten werkt CZSK nu vanuit een 4 dimensionaal denkbeeld. Tijdens de presentatie op 13 februari namen  Air Controller AOO Jos Koning en maritieme gevechtsleider AOO Hans Mulder, een ervaren air controller en gevechtleider,  ons mee eerst mee in de derde dimensie, de verdediging van schepen tegen dreiging vanuit de lucht. Het meest bekende wapen tegen schepen, vooral bekend uit de Falkland oorlog, is de Franse Exocet raket. De Exocet wordt in de gehele wereld gebruikt en kan zowel vanaf vliegtuigen als van schepen afgevuurd worden. Vooral Russische schepen zijn uitgerust met moderne zeer capabele aanvalsraketten. En India ontwikkelt een Mach-7 kruisraket. Hoe verdedigt de Marine zich? Beste verdediging is de wapendrager uit te schakelen.  Vijandige vliegtuigen kunnen met F-16 en Patriot op grote afstand onderschept worden. Voor de eerste ring tot 60 NM wordt een Standaard Missile ingezet. De Sea Sparrow is voor de tweede ring tot 16 NM en dichterbij de Harpoon. Voor echt dichtbij is de Goal Keeper, een Gatling Gun met 6 lopen, waarbij de brokstukken van de aanvaller dan op het dek kunnen vallen. Tijdens de presentatie werden  wapens van potentiële opponenten in detail besproken. De vierde dimensie dreiging komt van onderwater en vooral van Russische onderzeeboten.  Tijdens de presentatie werden de NATO aanvalswapens vanwege classificatie niet besproken. Een interessante lezing vooral  omdat de Marine binnen OnzeLuchtmacht niet echt bekend is.

Nieuwjaarsreceptie
De gezellige nieuwjaarsreceptie werd op 2 januari 2017 traditie getrouw gehouden in de oude verkeerstoren op Schiphol-Oost met een uitzicht op het vertrouwde platform en de vliegactiviteiten van Schiphol Centrum in de verte. Ruim 25 regioleden waren aanwezig om elkaar een gelukkig nieuwjaar  te wensen en de plannen voor 2017door te nemen.

Het verhaal van de Nederlandse  luchtvaart
Op 23 januari nam Lt.Gen. b.d. Dr. Dirk Starink ons mee naar de geschiedenis van de Nederlandse luchtvaart vanaf het ontstaan rond het begin van de 20’ eeuw tot de huidige periode. De eerste gemotoriseerde vlucht in Nederland was in 1909 in Etten Leur met als vliegenier Graaf Lambert. De drie pioniers waren: Genie Commandant Cornelis.J. Snijders, Anthony Fokker en Albert Plesman. Zij hebben tijdens het Interbellum een hecht en samenhangend bouwwerk onder de Nederlandse luchtvaart gelegd. Snijders was de voorvechter van de militaire- en burgerluchtvaart. Op 1 juli 1913 werd de Luchtvaartafdeling LVA opgericht op Soesterberg. Schiphol werd in 1916 een militair vliegveld. Anthonie Fokker bouwt in Duitsland tijdens de Eerste Wereldoorlog 3.350 vliegtuigen en de D-VII als allerbeste jager. Albert Plesman, eerst Luitenant op Soesterberg wordt de eerste chef van KLM. Fokker is de hofleverancier in het interbellum voor zowel de luchtmacht als KLM. In mei 1940 heeft de Luchtmacht samen met de luchtafweer 350 Duitse vliegtuigen uitgeschakeld. Na de Tweede wereldoorlog hebben onze generaties hun levenswerk voortgezet en wat is daarvan geworden. De vliegtuigindustrie weer opgestart via licentiebouw van militaire vliegtuigen. Door de ervaring met de Britse Gloster Meteor en Hawker Hunter bouwt Fokker de succesvolle F-27. Mede door kennisopbouw via de Amerikaanse F-104 en F-16 bouwt Fokker de F-28 en F-70/100. In 1957 had de Luchtmacht 13 vliegvelden op NATO standaard en ongeveer 900 vliegtuigen. Na het faillissement van Fokker in 1996 blijft Nederland wel  toeleverancier voor buitenlandse vliegtuigfabrikanten, inclusief de F-16 en F-35. KLM begint direct in 1945 met de wederopbouw. Schiphol groeit van 350.000 vervoerde passagiers in 1950 tot 58 miljoen in 2015. Nu heeft Nederland een luchtvaartsector om trots op te zijn. Met een Luchtmacht die internationaal opereert. Een KLM met een wereldwijd netwerk en een mainport Schiphol. Een luchtvaartindustrie die samen met kennisinstituten NLR en TU-Delft technologisch vooraanstaat. Met in totaal 125.000 banen en een omzet van € 3 miljard is het een belangrijk deel van de Nederlandse economie.

Lezing The sky is not the limit

Op 30 mei 2016 hield voormalig Luchtmacht bevelhebber Lt. Gen. b.d. Ben Droste een lezing met de titel “The Sky is not the Limit”. De afgelopen jaren zijn verschillende commerciële bedrijven opgericht die zich omschrijven als ‘ruimte-reisbureau’ en investeren in de ontwikkeling van kleine herbruikbare ruimtevliegtuigen. Het Nederlandse bedrijf Space Expedition Corporation (SXC) werd opgericht in april 2011 door Ben Droste, Harry Van Hulten, Michiel Mol en Maarten Elshove  Precies vijftig jaar na ’s werelds eerste bemande ruimtevlucht, Het bedrijf SXC werd in juni 2014 verkocht aan het Amerikaanse XCOR Aerospace. Ben Droste hield een enthousiast en bevlogen betoog over de toekomstige “betaalbare” commerciële ruimtevluchten voor de “gewone” mens om de “ruimte” en gewichtsloosheid te ervaren. In zijn lezing vertelde Ben Droste over wat Space Travel inhoudt en de laatste ontwikkelingen van het project waarbij hij betrokken is. De ruimtevluchten zullen vooralsnog vanaf de ruimtehavens Curaçao en Dubai worden uitgevoerd. Maar ja, zoals vaak bij veel van dit soort projecten zijn sponsors onontbeerlijk en bij de ontwikkeling zijn onvoorziene zaken ontstaan waardoor het project vertraging heeft opgelopen. De hoop is dat eind 2016 de eerste vlucht/lancering zal plaatsvinden.

Bezoek aan Fokker Landing Gear in Helmond
Op 20 mei 2016  brachten 25 regioleden een bezoek aan Fokker landing Gear (FLG) in Helmond. FLG is een van de vier vestigingen van Fokker. Sinds kort is Fokker onderdeel van het Britse GKN Aerospace. FLG ontwikkelt en bouwt landingsgestellen ondermeer voor de F-16, NH-90 en F-35. We werden welkom geheten door Guus Kolster en Erwin van Straten. Allereerst een uitgebreide presentatie over FLG en de huidige en de toekomstige producten. Hierbij werd een inkijk gegeven in de F-35 waarvoor FLG de vanghaak en een composiet uitzetstang voor het hoofdlandingsgestel maakt.  FLG is een hoogwaardig technologie bedrijf doet veel aan innovatie zoals composieten en heeft ongeveer 400 mensen in dienst. Tijdens de rondleiding door de productiehallen en de testafdeling  konden we deze nieuwste technieken met eigen ogen bekijken. FLG wordt zeer hartelijk bedankt voor dit uniek bezoek en ook voor de gratis lunch.

Bezoek aan PS Aero in Baarlo
Op dezelfde 20 mei werd in de middag een bezoek gebracht aan PS Aero in Baarlo. Eigenaar Piet Smeds kreeg het luchtvaart virus tijdens zijn dienstplicht bij de KLu. Vanuit zijn autobedrijf begon hij met het verzamelen van afgedankte militaire vliegtuigen. Van kleine trainers tot de grote Atlantic en Transall. Gezeten in oude vliegtuigstoelen kregen we eerst een film over de in en outs van PS Aero. Daarna tijdens de rondleiding kregen we de meest waanzinnige anekdotes te horen van Piet Smeds. De meest lucratieve opdrachten komen van filmmaatschappijen die zijn vliegtuigen huren voor de opnamen. Ook worden zijn vliegtuigen gekocht voor speelplaatsen  en om te dienen als restaurant. Ook interessant Air France heeft een museum Caravelle in Baarlo gestald omdat er op Le bourget geen plaats meer is. Voor iedereen aan te raden om eens te gaan kijken in Baarlo.

Tekst: Gerard van Putten